کاکتوس ها

ساکولنت آئونیوم (نازبشقابی)

همه چیز درباره‌ی آئونیوم

شناخت و معرفی ساکولنت آئونیوم

ساکولنت آئونیوم یا ناز بشقابی با نام علمی Aeonium  و نام لاتین Houseleek tree یکی دیگر از گیاهان زیبا و پرطرفدار از میان علاقه مندان به گل و گیاه است. با ما در دانه برفی همراه باشید تا روش تکثیر و نگهداری از این گیاه را برای شما به اشتراک بگذاریم. این گیاهان جز ساکولنت ها بوده و اغلب با کاکتوس ها اشتباه گرفته می شوند.

  • آئونیوم از راسته‌ی خاراشکن سانان Saxifragales، تیره‌ی گل نازیان یا کراسولاسه crassulacea می باشد.
  • زیستگاه اصلی این ساکولنت در شمال و شرق افریقا می باشد.
  • این گیاه دارای ۳۵ گونه از گیاهان همیشه سبز است.
  • بسیاری از واریته های آن ساقه نداشته و یا ساقه های کوتاه دارند.
  • برخی واریته ها هم با بزرگ شدن گیاه و ریزش برگ های پایین، ساقه ها ارتفاع پیدا می کند.
  • رنگ ساقه ها کرم مایل به قهوه ای است.
  • رنگ برگ ها بسته به نوع واریته متفاوت است.
  • مثلا برخی واریته ها دارای برگ های سبز یکدست، برخی دیگر به رنگ بنفش تیره مایل به سیاه است.

آیا ساکولنت آئونیوم می تواند به گلدهی برسد؟

ساکولنت آئونیوم (نازبشقابی)

  • بله این گیاهان در صورت داشتن شرایط ایده آل می تواند به گلدهی برسد.
  • البته در شرایط خانه به ندرت گلدهی را تجربه خواهد کرد.
  • فصل گلدهی این گیاهان در بهار است.
  • گل های هر واریته دارای رنگ مختلفی است.
  • دارای گل هایی ریز بسیار زیبا با رنگ های مختلفی چون، قرمز، نارنجی، صورتی ، زرد و گاهی سفید است.
  • در اکثر واریته های آئونیوم شاخه و یا دسته برگی که گل در انتهای ان تشکیل می شود، بعد از اتمام فصل گلدهی خشک میشود.
  •  اکثر آئونیوم ها در زمان گلدهی در قسمت مرکزی برگ های خود، ساقه ای بلند تشکیل می دهند. این ساقه درواقع همان گل آذین است که در انتهای آن گل ها شکل گرفته و فاصله‌ی برگ ها از هم زیاد می شود.

گل های سفید آئونیوم - دانه برفی

انواع ساکولنت آئونیوم

۱ – آئونیوم آربوریوم Aeonium arboreum:

Aeonium arboreum - دانه برفی

یکی از محبوب ترین و پرطرفدارترین واریته های این گیاه، آئونیوم آربوریوم است.

دلیل زیبایی و خاص بودن این گیاه، رنگ برگ های آن است.

دارای برگ هایی به رنگ بنفش تیره مایل به سیاه است.

شرایط نگهداری از آئونیوم

شرایط نگهداری از این گیاه بسیار آسان است تنها باید به نکاتی که در زیر به آن ها اشاره می کنیم، توجه کنید.

نور مورد نیاز:

آئونیوم ها به مکان های پر نور تا سایه روشن برای رشد خود نیاز دارند.
نوع برگ سبز این گیاهان به مکان هایی با نور کمتر و سایه روشن نسبت به آئونیوم هایی که رنگ برگ آن ها بنفش است نیاز دارند.

به طور مثال می توانید آئونیوم هایی که رنگ بنفش دارند را در زیر نور آفتاب هم نگهداری نمایید.
چراکه این واریته ها برای تثبیت رنگ خود، به نور بیشتری نیاز خواهند داشت.

البته باید به این نکته توجه کنید که در روزهای گرم تابستان بویژه در بعد از ظهر، ( به علت بالا بودن سطح تابش خورشید ) بهتر است که این گیاهان در معرض اشعه مستقیم قرار نگیرد. در غیر اینصورت نوک و حاشیه برگ های گیاه خواهد سوخت.

منظور از نور مستقیم خورشید در طی ماه های سرد زمستان و یا در شرایطی که دما حدود ۲۵ درجه سانتی گراد و یا کمتر از این میزان است. به طور کلی اگر انواع آئونیوم ها را در خانه و آپارتمان پرورش می دهید، در نزدیکترین فاصله از پنجره آن را قرار بدهید.

نکته:

  • نور کم محیط باعث ریزش برگ ها می شود.
  • نور زیاد و مستقیم در تابستان باعث سوختگی برگ ها می شود.

آب مورد نیاز:

این گیاهان جز گیاهان گوشتی محسوب میشود، بنابراین به آبیاری کمی نیاز دارد.

اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری تا عمق ۲ سانتی متری خشک شود سپس اقدام به آبیاری نمایید. گفته می شود که این گیاه به آب کمی احتیاج دارد اما منظور مقدار آبیاری نیست بلکه فاصله ی بین دو آبیاری است.

این گیاهان در فصل رشد ( بهار و تابستان ) به هفته ای ۲ مرتبه آبیاری و در فصل خواب ( زمستان ) به آبیاری کمتری یعنی هر هفته ۱ مرتبه آبیاری نیاز خواهند داشت. البته این میزان با توجه به نوع واریته و نوع شرایط محیط متفاوت خواهد بود.

نکته:

  • خیس بودن دائمی خاک باعث ریزش برگ های این گیاهان خواهد شد.
  • خیس بودن دائمی خاک باعث قارچی شدن محیط خاک و پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاهان خواهد شد.
  • آبیاری کم باعث خشک شدن برگسار، چروکیدگی و همچنین ریزش برگ ها می شود.
  • بهتر است از آب هم دمای با محیط استفاده کنید. ( یعنی نه خیلی سرد و نه خیلی گرم )
  • در هنگام آبیاری باید حتما آب از زیر گلدان خارج شده و آب اضافی جمع شده در زیر گلدان را دور ریخت.

خاک مورد نیاز:

خاک این گیاه باید همانند خاک ساکولنت های دیگر چون ساکولنت غوره ای، فنستراریا اورانتیاکا، ساکولنت گرینوویا، کراسولا و…  دارای زهکش مناسب باشد. تا آب اضافی از کف گلدان بیرون رفته و ریشه ی گیاه را دچار پوسیدگی نکند. به این نکته توجه کنید هر چقدر خاک یک گلدان غنی باشد، اما در آبیاری زیاده روی شود و یا خاک سنگین باشد در هنگام آبیاری آب اضافی در اطراف ریشه گیاه باقی مانده و ریشه گیاه را دچار پوسیدگی کرده و مرگ گیاه را به دنبال دارد.

  • به طور کلی می توانید از ترکیبات زیر استفاده نمایید:
  • خاک سبک با زهکش بالا چون شن ۶۰ %+ پیت ماس ۴۰ %
  • می توان از ترکیبات خاک کاکتوس برای این ساکولنت استفاده نمود.

دمای مناسب برای رشد ساکولنت آئونیوم یا ناز بشقابی

  • این ساکولنت ها محیط های گرم را می پسندند.
  • این گیاهان به شدت به هوای سرد حساس بوده و واکنش نشان می دهد.
  • این گیاهان در هوای سرد نمی توانند رشد کنند.

اگر گیاه را در بیرون ازخانه ( تراس، بالکن، حیاط و…) نگهداری می کنید، بهتر است قبل از رسیدن فصل سرما آن را به محیطی گرم انتقال دهید. چراکه دمای قابل تحمل این گیاهان ۱۰ درجه ی سانتی گراد بوده و در دمای کمتر از این میزان، آسیب خواهند دید.

بهترین و ایده آل‌ترین دمای برای نگهداری این گیاهان ۱۸ الی ۲۵ درجه ی سانتی گراد است.

این مطلب را هم بخوانید !
گیاه پاندانوس (برگ خنجری)

نکته:

سرد بودن بیش از حد محیط باعث ریزش برگ ها می شود.

تقویت و کود دهی ساکولنت آئونیوم یا ناز بشقابی

  • این گیاهان همانند سایر گل و گیاهان آپارتمانی نیاز به تقویت و کود دهی دارد.
  • کود دهی باید در فصل رشد گیاه یعنی بهار و تابستان  انجام شود.
  • برای کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها باید از فرمول های نیتروژن یا ازت پایین و پتاس بالا استفاده کنید.
  •  از کودهای فسفر بالا چون  ۴۵ – ۵ – ۵ و ۳۶ – ۱۲ – ۱۲ ( این کود در فروشگاه دانه برفی موجود است ) و کودهای مخصوص کاکتوس ها هم می توانید استفاده نمایید.
  • میزان ۲ گرم از کود را در یک لیتر آب حل کرده و به صورت آبیاری هر ۳۰ روز یک مرتبه به گیاه دهید.
  • توصیه می شود هیچگاه غلظت کود را از میزان توصیه شده بالاتر نبرید.
  • کود دهی را در فصل رکود یعنی زمستان متوقف کنید.

تعویض گلدان ساکولنت آئونیوم یا ناز بشقابی

  • این گیاهان رشد متوسط دارند. پس نیاز به تعویض هرساله ی گلدان ندارند.
  • هر ۲ الی ۳ سال یک مرتبه با توجه به میزان رشد گیاه و کوچک شدن گلدان، نیاز به تعویض گلدان دارد.
  • سایز گلدان را تنها یک سایز بزرگتر از گلدان قبلی انتخاب کنید.
  • اگر چنانچه ریشه ی گیاه را در کف گلدان مشاهده کردید می توانید اقدام به تعویض گلدان گیاه نمایید.
  • گلدان های سفالی آب را در بافت خود ذخیره می کنند، بنابراین برای این گیاهان مناسب نیستند. بهتر است از گلدان های پلاستیکی و یا فلزی استفاده نمایید.

هرس ساکولنت آئونیوم

این گیاه تا زمانی که گیاه گل ندهد نیازی به هرس ندارد.
پس از گلدهی نیاز به هرس پیدا می کند.
چراکه پس از گلدهی، قسمت هایی از گیاه خشک می شود.
انواعی از آئونیوم که به شکل درختچه ای رشد می کنند و ساقه های قابل توجهی دارند.
ساقه ای که در انتهای آن گل تشکیل می‌شود بعد از گلدهی خشک خواهد شد.
در واریته های دیگر دسته برگی که در انتهای آنان گل تشکیل شده خشک خواهد شد.
بنابراین بهتر است این قسمت های خشک را  از گیاه جدا کرد تا گیاه به رشد و توسعه برگ های جدید تحریک شود.

تکثیر ساکولنت آئونیوم

این گیاه به چند روش مختلف قابل تکثیر است که عبارتند از:

کاشت بذر:

  1. کاشت بذر، روش دیگری برای تکثیر این گیاهان به شمار می رود.
  2. این عمل در شرایط نامناسب خانه معمولا بی نتیجه است. با این حال به آن می پردازیم.
  3. بذرهای این گیاه بسیار زیر و شبیه به گرد و غبار هستند.
  4. بستر مناسبی از پیت ماس تهیه کنید.
  5. بذرها باید در روی سطح خاک پخش شوند. یعنی نیازی به پوشاندن آن ها توسط خاک نیست.
  6. خاک بستر همواره باید مرطوب باشد.
  7. البته مرطوب بودن به معنای خیس و غرقابی شدن نیست.
  8. بذرها پس از ۱۰ روز جوانه می زنند.
  9. در صورت سرد بودن هوا، نور خورشید را می توانید به صورت مستقیم روی نهال ها بتابید.
  10. ولی اگر هوا گرم بود، ظرف و یا بستر حاوی نهال ها را در مکانی سایه روشن قرار دهید.
  11. به محض اینکه خاک بستر رطوبت خود را از دست داد، گیاهان جوان را آبیاری کنید.

قلمه‌ی ساقه:

  • این نوع قلمه گیری برای انواع واریته هایی که دارای ساقه های بلند هستند، مناسب است.
  • ساقه های دارای دسته برگ را از گیاه مادر جدا کنید. (طول قلمه ها ۱۰ سانتی متر باشد).
  • البته می توانید از ساقه های بدون برگ هم برای قلمه گیری استفاده کنید.

  • اگر از ساقه های با برگ استفاده کردید.
  • برگ‌های اضافه را از قلمه ها حذف کنید. چرا که برگ‌های زیاد باعث گرفتن انرژی گیاه و مانع از ریشه زایی می‌شود.
  • قلمه ها را به مدت ۴۸ ساعت در مکانی سایه و خشک نگهداری کنید تا انتهای زخم ها پینه ببندند.
  • این عمل به از دست رفتن رطوبت های اضافه قلمه کمک کرده و مانع از بیماری های قارچی می شود.
  • در صورت در دسترس بودن هورمون ریشه زایی، انتهای قلمه ها را به آن آغشته کنید.
  • بستر مناسبی از شن + کوکوپیت یا پیت ماس + ماسه تهیه کنید.
  • قبل از کاشت، بستر را مرطوب کنید.
  • قلمه ها را در عمق مناسب بکارید.
  • قلمه ها را در مکانی گرم، روشن (حداقل ۷ ساعت روشنایی ) و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
  • دمای مناسب برای ریشه زایی ۲۳ الی ۲۵ درجه سانتی گراد است.
  • پس از ۱ هفته می توانید قلمه ها را آبیاری کنید.
  • آبیاری باید کم و در حد مرطوب کردن خاک باشد.
  • پس از یک هفته آبیاری را به تدریج شروع کنید و برنامه آبیاری گیاهان بالغ را در پیش بگیرید.
  • قلمه ها پس از ۱۵ الی ۲۵ روز ریشه خواهند زد که پس از سه ماه می توانید آن ها را به گلدان های مجزای دارای خاک مرغوب انتقال داده و به تدریج نور را طبق برنامه افزایش دهید.

مراحل قلمه گیری آئونیوم

نکته:

برخی از این گیاهان برای گرفتن قلمه ممکن است تک ساقه ای باشند.
یعنی شما مجبور به نصف کردن گیاه خود شوید، در این صورت شما یک قلمه ی جدید داشته و گیاه مادر را حفظ کرده اید. البته در این زمان گیاه مادر را بدون برگ کرده اید، نگران نباشید آئونیوم شما مثل تصویر زیر مجددا به رشد خود ادامه داده و گیاهان بیشتری در روی ساقه ها شروع به رشد می کنند.

قلمه گیری ساکولنت آئونیوم

قلمه‌ی برگ و واریته‌های ساقه کوتاه:

  1. بهترین زمان قلمه گیری اکثر انواع واریته های آئونیوم در فصل پاییز است.
  2. این نوع قلمه گیری برای انواع واریته هایی که یا ساقه ندارند و یا ساقه بسیار کوتاهی دارند، مناسب است.
  3. در واریته هایی که ساقه ی کوتاه داردند، برگ ها را با قسمتی از ساقه به طول ۲ الی ۳ سانتی متر جدا کنید.
  4. در واریته هایی که ساقه ندارند، تنها باید برگ ها را از نزدیکی مرکز دسته جدا کنید.
  5. فقط دقت کنید که برگ های جدا شده نباید دارای شکستگی و خراشیدگی باشد.
  6. مثل قلمه ی ساقه باید، آن ها را به مدت ۴۸ ساعت در مکانی سایه و خشک قرار دهید.
  7. بستر مناسبی از شن درشت + خاک معمولی + پرلیت و یا پیت ماس + ماسه تهیه کنید.
  8. این نوع خاک ها سبک و از زهکش خوبی برخوردار هستند.
  9. قلمه های برگی که ساقه ی کوتاهی دارند را به صورتی در خاک قرار دهید که ساقه در خاک و برگ ها بیرون از خاک قرار بگیرند.
  10. قلمه های برگی که فاقد ساقه هستند یا روی خاک همیشه مرطوب قرار داده و یا تا نیمه در خاک فرو کنید.
  11. پس از کاشت، آبیاری انجام دهید.
  12. برنامه آبیاری را همانند یک گیاه بالغ انجام دهید و از خیس کردن بیش از حد خاک خود داری کنید.
  13. قلمه ها را در مکانی گرم، روشن ( حداقل ۷ ساعت روشنایی ) و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
  14. دمای مناسب برای ریشه زایی ۲۳ الی ۲۵ درجه سانتی گراد است.
  15. قلمه ها پس از ۱۵ الی ۲۵ روز ریشه خواهند زد که پس از سه ماه می توانید آن ها را به گلدان های مجزای دارای خاک مرغوب انتقال داده و به تدریج نور را طبق برنامه افزایش دهید.
این مطلب را هم بخوانید !
افوربیا دکاری

ریشه زایی قلمه ها در آب:

برخی افراد، ابتدا قلمه های را درون آب ریشه زایی کرده و سپس به خاک انتقال می دهند.
این عمل ریسک قلمه گیری را به صفر رسانده و از پوسیدگی ناشی از عوامل قارچی درون خاک به قلمه ها جلوگیری می کند.
دقت داشته باشید که فقط بایدساقه ها درون آب قرار گیرند.

کاشت از طریق تقسیم بوته یا پاجوش:

  1. در برخی واریته ها، شاهد رویش پاجوش ها در کنار گیاه مادر هستیم.
  2. پاجوش ها را می توانید جدا کنید و در جهت تکثیر از آن ها استفاده کنید.
  3. گیاه را به آرامی از گلدان خارج می کنیم.
  4. سپس به جدا کردن پاجوش های ریشه دار می پردازیم.
  5. بستر مناسبی پیت ماس + ماسه فراهم کرده و گیاه را در گلدانی مناسب بکارید.
  6. پاجوش ها را در مکانی با نور فیلتر شده قرار دهید.
  7. دما بهتر است ۲۳ الی ۲۵ درجه ی سانتی گراد باشد.
  8. هر زمان که سطح خاک خشک شد، آبیاری کنید.

پاجوش های ساکولنت آئونیوم

 همچنین در مورد انواع واریته هایی که پاجوش های زیادی تولید می‌کنند می‌توانید در زمان تعویض گلدان گیاه و با عمل تقسیم بوته گیاه را به دو یا چند قسمت تقسیم کرد و هر قسمت را به عنوان گیاهی مستقل در گلدانی جداگانه کاشت کرد.

بیماری‌ها و مشکلات نگهداری از آئونیوم یا ناز بشقابی

شپشک های آرد آلود Pseudococcidae:

شپشک آرد آلود- دانه برفی

از آفات شایع اکثر گیاهان زینتی (حسن یوسف، شفلرا، گل بنفشه آفریقایی و… ) ، ساکولنت ها و اکثر درختان میوه محسوب می شوند. این نوع آفات می تواند مشکلاتی برای آئونیوم ها نیز به وجود بیاورند.

  • گیاه آلوده را از سایر گیاهان دیگر جدا کنید.
  • این آفات بیشتر در مرکز گیاه و قسمت های جوان گیاه فعالیت دارند.
  • گیاه خود را مورد بررسی قرار دهید.
  • اگر کیسه های پنبه ای شکل را در زیر برگ ها و ساقه های آن مشاهده نمودید، بدانید که گیاه شما به شپشک آرد آلود مبتلا شده است.
  • این آفات از شیره ی گیاهی استفاده کرده و منجر به تضعیف گیاه می شود.
  • از محلول های خانگی ( محلول رقیق آب ولرم با صابون یا الکل + آب یا آب + مایع ظرف شویی + یک قاشق غذا خوری روغن ) استفاده کنید .
    محلول خانگی حشره کش با فاصله ی ۳۰ سانتی متری بر روی گیاه خود اسپری کنید.
  • دقت کنید تمام زیر روی برگ ها را پوشش دهد.
  • این عمل را به مدت ۱۴ روز و هر هفته ۲ بار انجام دهید.
  • پس از ۱۴ روز اگر حشره کش‌های خانگی جواب گو نبودند از حشره کش‌های صنعتی و شیمایی استفاده کنید
  • از حشره کش های تماسی و گوارشی مثل دیازینون، مالاتیون، گوزاتیون و … می توانید استفاده کنید.
  • نسبت ۲ در هزار ( ۲ گرم از سم را در یک لیتر آب حل کنید و ۵ قطره مایع ظرف شویی هم به محلول برای اثر بخشی بهتر اضافه کنید ) .
  • سمپاسی را در محیط باز انجام دهید .
  • هر ۱۴ روز یک بار سمپاشی را می توانید تکرار کنید.
  • به محض دیدن نتیجه مطلوب، سمپاسی را متوقف کنید.

شته ها Aphid:

  • از دیگر آفات این گیاهان می توان به شته ها اشاره کرد.
  • گیاهانی که در فضای بیرون از خانه نگهداری می شوند بیشتر در معرض حمله ی شته ها قرار می گیرند.
  • به قسمت های جوان و نابالغ گیاه حمله ور می شوند و باعث زرد شدن و چسبناک شدن یا عدم رشد گیاه می شوند.
  • برای خواندن اطلاعات بیشتر به صفحه ی  شته و کنترل آن مراجعه نمایید.

علت تغییر رنگ برگ‌های ساکولنت آئونیوم بنفش و سبز شدن آنها چیست؟

  • علت اصلی این مشکل عدم نور کافی محیط است.
  • گیاه را به مکان پرنور تری انتقال دهید.
  • واریته های بنفش برای تثیبت رنگ برگ های خود به نور بیشتری نسبت به واریته های برک سبز دارد.

علت آبکی شدن و سیاه شدن برگ‌ها و انتهای ساقه‌ها چیست؟

  • علت اصلی این موضوع هوای خیلی سرد، رطوبت بیش از حد خاک و آبیاری بیش از اندازه است.
  • گیاه را به مکان گرم انتقال دهید.
  • از زیاده روی کردن این گیاهان خودداری کنید.
  • اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری کاملا خشک شود.

علت پوسیدگی ریشه آئونیوم چیست؟

این مشکل بیشتر به دلیل آبیاری زیاد و بیش از حد گیاه ، عدم زهکش مناسب در خاک و گلدان و تهویه ی نامطبوع رخ می دهد. اگر قسمتی از این گیاه دچار پوسیدگی شد بهتر است قسمت های پوسیده شده را از گیاه برش دهید تا از  پیشروی آن جلوگیری شود.

  • برای جلوگیری از این مشکل بهتر است آبیاری را کاهش دهید.
  • اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری کاملا خشک باشد، سپس اقدام به آبیاری نمایید.
  • از زهکش خاک و گلدان اطمینان حاصل کنید.
  • اگر پوسیدگی محدود به ریشه ها باشد شانس قلمه گیری نیز وجود دارد.
  • بهتر است از برگ ها و ساقه های سالم قلمه گیری کنید.
  • همانند موارد گفته شده در بخش قلمه گیری عمل کنید.
  • قبل از کاشت قلمه ها، آن ها را با قارچ کش کار بندازیم و مانکوزب سمپاشی کنید.
  • بقیه ی گیاه را دور بریزید.

بونسای ساکولنت آئونیوم

  • آئونیوم ها را می توان با استفاده از روش های خاص به بونسای تبدیل کند.
  • از واریته ها ی ساقه بلند برای بونسای استفاده می شود.
امتیاز
رتبه این مطلب
برچسب ها

دانه برفی

باعث افتخار ماست که با ارائه اطلاعات به شما عزیزان ، در زیبایی منازل و محیط اطراف شما نقش داشته باشیم .

نوشته های مشابه

guest
0 دیدگاه کاربران
بازخورد درون خطی
نمایش همه نظرات
0
به چه چیزی تمایل دارید لطفا دیدگاه بگذاریدx
()
x
بستن